Hauek dira taldeko ikertzaileek bat egiten duten ikerketa-ildoak:
1.- Gizarteak, loturak eta harremanak mundu moderno eta garaikidean Europa eta Amerikaren artean.
Ildo hau lau alderdi nagusitan zentratzen da. Lehenik eta behin, Aro Modernotik Gaur Egungo Mundura (XV-XXI. mendeak) Europan eta Amerikan dauden botere-espazioak, -formak eta -erakundeak aztertzea. Bigarrenik, nazioarteko migrazio-mugimenduak, lotura sozialak, harreman ekonomikoak eta kontaktu kulturalak azpimarratuz (XV-XXI. mendeak), baita jazarpen politiko, etniko edo gerra-kausen ondoriozko exilioak eta errefuxiatuak ere. Hirugarrenik, kultura- eta natura-ondarea, prozesu historikoak (arkitektura, paisaia, lurraldea) sortzeko eta erreproduzitzeko modu gisa, XV-XXI. mendeak eta gizarte eta ingurune naturalen arteko harremanetarako lurralde gisa. Laugarrenik, Euskal Herria Europako eta Inter Atlantikoko prozesu historikoetan txertatzea, Erdi Arotik XXI. mendera. Azkenik, nazioarteko harremanak Europaren eta Amerikaren arteko nazioz haraindiko lotura-testuinguruetan. Historia, Nazioarteko Harremanak eta Literatura arloetako ikertzaileek parte hartzen dute ildo horretan.
2.- Hizkuntzen eta literaturen didaktika eta hezkuntza eleanitza.
- Ikuspegi soziolinguistikoan errotutako hezkuntza-errealitatearen azterketa, irakas-jarduerak, hizkuntza-ikuspegi eta jardunean ari diren nahiz formazioan ari diren irakasleen jarreren analisia testuinguru eleaniztun eta minorizatuan.
- Trebatzen ari diren eta jardunean ari diren irakasleen jarrera, ikuspegi didaktiko nahiz linguistikoak, metodologia didaktikoen unean uneko ikerketa eta longitudinala uztarturik.
- Euskal Herriarekin antzeko errealitate eta lurraldeen arteko nazioarteko konparaketak, hizkuntza- eta hezkuntza-politiken arteko konbergentziak eta desberdintasunak aztertzeko.
2. Hizkuntzen irakaskuntzarako metodologia berritzaileak testuinguru eleaniztunetan, ikasleen garapen linguistikoa, akademikoa, auto-perzepzio eta identitate-elementu positiboen garapena, inpaktua ebaluaturik eta testuinguru soziokultural, sozioekonomiko eta soziolinguistikora egokiturik.
- Translanguaging, CLIL eta hizkuntza garapenean nahiz arrakasta akademikoko estrategien bilaketa, ezarpena eta ebaluazioa.
- Ikasleen auto-pertzepzioan, hizkuntza-gaitasunean, garapen akademikoan eta identitatean eragin positiboa duten metodologia eleaniztunen inpaktuaren diseinu eta azterketa.
3. Hizkuntza minorizatuen biziberritzea: euskararen transmisioan eta gizarte-erabileran eskolak eta komunitate-proiektuek duten potentziala, baita hizkuntzen irakaskuntza-ikaskuntzan dimentsio emozional eta identitarioek testuinguru askotarikoetan duten eragina ere.
- Eskolak eta hezkuntza-komunitate-proiektuek euskararen transmisioan eta gizarte-erabileran duten rolaren azterketa.
- Aniztasun soziokultural eta soziolinguistikoko testuinguruetan hizkuntzen irakaskuntza-ikaskuntzan dimentsio emozional eta identitarioen azterketa.
Euskal Autonomia Erkidegoan, jatorri migratzailedun biztanleriaren hazkunde iraunkorrak eskola-esparruaren errealitatea eraldatu du, hizkuntza-aniztasuna hezkuntzaren erronka nagusietako bat bilakaturik. 1998 eta 2018 artean, atzerritik etorritako biztanleria %1,3tik %9,4ra igo zen, eta horrek eragin zuzena izan zuen ikasleen kolektiboan (Ikuspegi, 2018). Errealitate horrek erronka handia planteatzen du bi hizkuntza ofizial (euskara eta gaztelania) eta gero eta garrantzi handiagoa duen ingelesa uztartzen dituen sisteman ikasteko eta bizikidetzan aritzeko; horrek, erantzun pedagogiko egokirik gabe, ikasteko zailtasunak eta bazterketa-arriskuak eragin ditzake. Testuinguru berri honetan, errealitate eleaniztuna gero eta agerikoagoa denean (Cenoz & Gorter, 2023), hizkuntza minorizatu baten irakaskuntzak eta ikaskuntzak erronka linguistiko eta sozial handiak dakartza: dimentsio didaktiko eta pedagogikoak gero eta konplexuagoak eta, aldi berean, homogeneizatzaileagoak diren errealitate soziolinguistikoekin uztartzen dira, eta horrek euskararen ezagutzan eta erabileran zuzenean eragiten du (Iurrebaso, 2023). Egungo testuinguruan, hortaz, erabakigarri suertatzen dira hizkuntzekiko jarrera baikorrak bultzatzen dituzten faktore sozialak eta hezkuntza-testuingurukoak, hizkuntza minorizatuaren biziberritzea eta erabilera sustatzeko, askotariko errealitate anitz eta soziolinguistiko heterogeneoen premietara berariaz diseinatutako proposamen pedagogiko eleaniztunen bidez (Gartziarena et al., 2025; Gartziarena & Villabona, 2022), eta horiek ikasleen hizkuntza- eta identitate-errealitate anitzak ere elikaturik (Orcasitas-Vicandi & Perales-Fernández-de-Gamboa, 2022; Orcasitas-Vicandi & Perales-Fernández-de-Gamboa, 2024).
Hizkuntzen didaktikako ikerketek erakutsi dute ikuspegi eleaniztun eta holistiko batek hizkuntzen arteko isolamendua gainditzea ahalbidetzen duela, eta ikasleen hizkuntza-osotasuna ikaskuntza-baliabide gisa aprobetxatzea (Cenoz & Gorter, 2011; Cenoz & Gorter, 2020). Euskal testuinguruan, pedagogia eleanitzek garrantzi berezia hartu dute, kontzientzia metalinguistikoa eta hizkuntza ofizialen ikaskuntza akademikoa indartzen baitituzte, familia-hizkuntzak indargabetzen ez dituzten bitartean eta, aldi berean, euskararen ikaskuntza erdigunean kokatzen dituztelarik. Izan ere, ikerketa esanguratsuek frogatu dute praktika eleanitz egoki diseinatuek ikasleen parte-hartze aktiboa, konfiantza linguistikoa eta hizkuntza ofizialen ikaskuntza-prozesuak hobetu ditzaketela (Wei, 2018); aldi berean, familia-hizkuntzak “makulu” gisa ikustetik urrundu ditu eta ikasleen hizkuntza-errepertorioaren osagai legitimo gisa aitortu (García & Wei, 2014; Wei, 2018; Wei & García, 2022).
Literatura akademikoak nabarmentzen du ikuspegi horren dimentsio identitarioa: familia-hizkuntzak legitimatzeak ez du soilik ikasleen parte-hartzea sustatzen, baizik eta diskurtso defizitarioak kontrajartzen laguntzen du, eta kohesio soziala indartzen du migrazio-mugimendu handiak dituzten inguruneetan (García, 2019; García, Johnson, & Seltzer, 2019). EAEko esperientzia hezitzaileetan, esaterako, migrazioari buruzko narrazioak eta album ilustratuak erabiliz, frogatu da aniztasun kulturala eta linguistikoa esplizituki aitortzeak jarrera inklusiboagoak sortzen dituela eta ikaskuntza esanguratsuak bultzatzen dituela (Serrano-Mariezkurrena & Luna, 2022).
Marko teoriko eta enpiriko horrek justifikatzen du hizkuntzen didaktikaren eta migrazioen arteko ikerketa-lerro bateratua garatzea, proposamen didaktiko berritzaileak diseinatzeko, ebaluazio inklusiboko tresnak eta hezkuntza-komunitaterako transferentzia-materialak sortzeko helburuarekin. Horrela, EAEko lehentasunezko erronka bati erantzun nahi zaio, eta, hein berean, Europako inklusio- eta kohesio-politikekin lerrokatu bai hezkuntza-kalitatea hobetzen laguntzeko bai gizarte bidezkoago eta ekitatiboago baten eraikuntzan laguntzeko.
3.- Historiarako antzinako iturrien adimen artifiziala eta irisgarritasuna.
Ildo honen ardatza da jada desagertuta dauden herri-hizkuntzetan idatzitako dokumentu-iturri historikoetarako sarbidea. Aditu askok ulertzeko zailtasunak dituzte, Adimen Artifizial Sortzailearen laguntzarekin egindako itzulpenaren bidez. Horrela, filologoen, historialarien eta beste diziplina akademiko batzuen (Zuzenbidea, Medikuntza…) arteko harreman-bide bat aztertuko du, AA trebatzeko eta testu horien itzulpen fidagarriak emateko hainbat gaitatik: Zenbateraino behar da emaitzen fidagarritasuna bermatuko duen hizkuntzalari baten laguntza? Zer neurritan da beharrezkoa post-edizioko lan bat? Posible al da AASk itzulpen-lan horretan egin ditzakeen akatsak aurreikustea? Historialari, legelari, filosofo, mediku eta abarrentzako tresna fidagarria bihur al daiteke benetan?